Thuyết trình là một trong những cách phổ biến hiện nay để ai đó hoặc một cộng đồng nào đó hiểu hơn về cá nhân mình hay rõ hơn về thứ mà mình đang làm.
Tuy nhiên nhiều bạn làm thuyết trình thì cảm thấy như bị bắt buộc, dẫn tới không bỏ công bỏ sức vào làm, mọi thứ trở nên hời hợt. Cuối cùng bài thuyết trình chả đâu vào đâu, nói chẳng ai hiểu, bị đánh giá thấp, thiếu chuyên nghiệp.
Mình bắt đầu đứng trước đám đông từ khá sớm, đâu đó khoảng 8 tuổi, còn thuyết trình thì tầm 8 – 9 năm gần đây, không đủ nhiều nhưng mình muốn chia sẻ vài thứ về phong cách thuyết trình, hi vọng sẽ giúp được các bạn có nhu cầu tìm hiểu về thuyết trình hay báo cáo chuyên nghiệp.
ĐỊNH HÌNH ĐÚNG
Một trong những điều ảnh hưởng đến phong cách thuyết trình của bạn đó là cách định hình vai trò, cách thức của thuyết trình.
Các bạn phải lưu ý rằng, thuyết trình là “trình bày”, là “nói” chứ không phải “đọc”. Tức là làm cho người khác hiểu cái thứ mình muốn họ hiểu, chứ không phải đọc cho họ nghe về một điều gì đó.
Nếu thuyết trình là đọc, chả việc gì phải chuẩn bị slide rồi đừng trước mọi người cả, mất công! Đứng lên cầm sách và đọc to, rõ ràng như hồi lớp 1 là được mà, phải không?
NẮM VỮNG NỘI DUNG
Ở lớp mình có vài nhóm sau khi “làm việc nhóm” xong thì giao cho những người “ít làm” lên trình bày. Hậu quả là slide và nội dung thì vô cùng tuyệt vời nhưng bài báo cáo lại như hạch… Thầy cô hỏi lại thì bạn trình bày cũng chả biết gì, cuối cùng lại xoay vòng đổ tội cho nhau thế này thế nọ.
Một dạng khác là những bạn hơi giống mình – chủ quan, tự tin rằng đọc vài lần là sẽ chơi được. Thật lòng là tự cao tự đại thì đến lúc sẽ phải hối hận huhu. Điển hình là mấy đợt gần đây vì khá bận nên mình chuẩn bị sơ sài, tự tin sẽ ổn thôi. Nhưng rồi không có gì ổn cả.
Đừng như thế các bạn ơi! Những ai đã xác định lên thuyết trình thì phải là người nắm rõ nhất về bài đó, những thứ sản phẩm đã làm ra quá xịn, bỏ cả tâm huyết của bạn hoặc cả nhóm như vậy rồi sao lại để bước cuối cùng bị quyết định bằng sự hên xui được phải không?
Muốn người khác hiểu thì mình phải hiểu trước đã, mình nắm rõ, gương mặt tự tin, ánh mắt tự tin, giọng nói tự tin thì mới chuyên nghiệp được. Chứ vừa nói vừa sợ sại, vừa liếc xem có ai xì xào mình nói đúng sai không thì chuyên nghiệp gì nổi …
CHÀO HỎI/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Có khá nhiều cách để dẫn dắt mọi người vào với bài báo cáo của các bạn. Chưa biết nội dung thế nào, nhưng nếu bạn dẫn dắt tốt thì mọi người sẽ chú ý từ đầu, tạo đà để bạn triển khai ý, tương tác với khán giả. Điều này trực tiếp dẫn đến thành công của báo cáo.
Nhiều người thường bỏ qua chào hỏi, đặt vấn đề mà đi thẳng vào báo cáo, mặc dù tiết kiệm thời gian nhưng người nghe lại không cảm thấy được tôn trọng, cũng chả biết cái nội dung này thì liên quan quái gì đến mình. Thành ra cũng cả chả để ý.
Một số khác thì chào hỏi, đặt vấn đề dài dòng vcl, nghe hết nửa tiết, chuẩn bị đi ngủ rồi vẫn chưa vào phần mở bài … nhìn xuống thì thấy người bấm điện thoại, người nhìn ra cửa sổ,… nản hết muốn thuyết trình nữa.
Hãy cố gắng có một lời chào, và giới thiệu sơ lược đề tài, câu chuyện của mình trong khoảng 1-3 phút. Điều này sẽ tạo ấn tượng tốt cho khán giả, rằng họ có tồn tại trong buổi báo cáo này, chứ không phải diễn giả tự đặt mình ở trung tâm và mọi người phải hướng đến.
DỪNG TỪ NỐI/ Ý NỐI
Cái này thường không được phát huy ở các bạn “đọc” slide hay không nắm rõ slide, vì đơn giản họ chả biết nội dung chính, cũng chả biết cái tiếp theo là cái gì sao mà nối được!?
Việc nối các phần giúp bài thuyết trình có sự trôi chảy, người nghe lại dễ hình dung, dễ liên kết các ý trong bài.
Ví dụ:
– Với cơ chế bệnh sinh như thế thì bệnh sốt xuất huyết có thể lây qua một số con đường như …
– Dự án này có rất nhiều thuận lợi như vậy nhưng không thể không có những khó khăn, cụ thể là ….
Đấy, có sự liên quan thì dù họ có vừa rớt ra ngoài vì một cuộc điện thoại thì cũng sẽ nhanh chóng bắt kịp với bài báo cáo/
TRẢ LỜI VÀ CẢM ƠN.
Nghe chừng 2 cái không liên quan đến nhau lắm, nhưng không hẳn vậy.
Với một bài thuyết trình tốt phải nhận được sự phản hồi, tức là họ có-quan-tâm đến bài thuyết trình. Và họ đã phản hồi dù như thế nào cũng nên cảm ơn họ.
Cảm ơn anh/chị đã góp ý cho em …. em xin phản hồi như sau hay về vấn đề này theo em tìm hiểu là …
Đối với người tích cực đóng góp: Câu nói này giúp họ có động lực hơn với việc trao đổi, người lắng nghe được tôn trọng ý kiến. Có điều, đừng cảm ơn xong lại thể hiện sự bảo thủ nhé, sẽ phản tác dụng đấy. Ví dụ như: “Cảm ơn chị đã đóng góp, nhưng em nghĩ là em đã tìm hiểu rất kỹ và khó có thể sai sót ở đây.” Nghe xong một lần, lần sau mơ chị phản hồi nha cưng.
Đối với người tiêu cực: Tự dưng họ chỉ trích bạn xong họ lại được cảm ơn!? Điều này khiến họ bị “đứt mạch”, họ sẽ phải xem lại, liệu họ đang phản biện bạn như dự tính hay vừa tạo đà để bạn thuyết trình tốt hơn? Từ đó sẽ bớt gay gắt trong tranh luận tiếp theo.
Và đương nhiên, đừng quên cảm ơn khi bài đã kết thúc và chào khán giả trước khi bước xuống bằng một cái cúi mình nhẹ.
MỚI MẺ
Trên lớp không nói đến thầy cô dạy đi dạy lại nhiều lần, đám sinh viên y chúng mình có hàng tá bài cùng được học ở nhiều môn, thành ra mặc dù chả thuộc gì nhưng cũng ngán đến tận cổ.
Vd: Ung thư gan thì học trong cả ung thư, cả tiêu hóa, cả giải phẫu bệnh. HPV thì học ở cả sản phụ khoa, cả ở sức khỏe sinh sản, cả ở dịch tễ,…
Thành ra, các bạn muốn thu hút phải đưa vào các yếu tố mới. Ví dụ như những hình ảnh khác, số liệu mới là những cái đơn giản nhất. Rồi thì đến các trò chơi, tương tác với khán giả….
Khán giả không ngại xem bạn thuyết trình, họ chỉ cần lý do thôi.
DÙNG LASERPOINT/BÚT TRÌNH CHIẾU/ CÔNG CỤ.
Laser point hay bút trình chiếu đối với dân thuyết trình mà nói đây là một phát minh vĩ đại. Bạn hoàn toàn kiểm soát được bài thuyết trình của mình, vừa tương tác với khán giả, vừa chỉ được đến những phần cần lưu ý trong bài thuyết trình.
Mình không khuyến khích mỗi bạn có 1 cái laser point riêng, tuy nhiên khi ai đó cho bạn mượn thì phải biết cách sử dụng. Đa phần nó sẽ có 4 nút cần kiểm soát: Nguồn – tới – lui – laser. Vậy nên trước khi thuyết trình, hãy cầm thử và bấm cho quen nhé.
TẠM KẾT.
Còn một vài thứ nữa nhưng bài dài quá nên tạm dừng ở đây, có thể bài viết sau về “Làm sao để tự tin khi thuyết trình” mình sẽ đưa vào sau =)) hoặc là không kaka.
Hi vọng bài viết “ngắn” này giúp ích được cho các bạn.
