Đầu năm là khoảng thời gian mà các đơn vị công lập bắt đầu đăng kí thi đua thành tích cho cả năm, một trong những chỉ tiêu được ưu tiên hàng đầu hiện tại đó là Nghiên cứu Khoa học (NCKH). Cá nhân mình trước khi hoàn toàn gắn bó với khối tư nhân cũng có thời gian tiếp xúc với một số đơn vị công lập nên giai đoạn này mình vẫn thường xuyên được nhờ hỗ trợ cho các đề tài cấp cơ sở, thành ra mình cũng biết được một số vấn đề trong việc làm nghiên cứu ở đây, mà trước hết chưa đi đâu xa đó là cách mà mọi người đi tìm đề tài nghiên cứu. Thành ra hôm nay mình sẽ chia sẻ kinh nghiệm trong việc đi tìm ý tưởng của mình với mọi người.
Đầu tiên, như thế nào là một ý tưởng nghiên cứu tốt?
Một ý tưởng nghiên cứu tốt theo mình đảm bảo những tiêu chí sau:
- Nghiên cứu phải có khả năng thực hiện được (Khả thi về nguồn lực và thời gian)
- Nghiên cứu phải dựa trên nền tảng khoa học (Tính khoa học)
- Nghiên cứu phải đóng góp vào nền tri thức chung: Tìm ra cái mới hoặc tìm được cái mới trong cái cũ (Tính mới)
- Nghiên cứu có thể ứng dụng hoặc làm tiền đề cho những nghiên cứu tiếp theo. (Tính ứng dụng)
Thứ hai, những nguồn tìm ý tưởng nghiên cứu
1. Cuộc sống quanh ta
Về bản chất, nghiên cứu khoa học là tìm ra những điều mới trong cuộc sống này, vì vậy nơi tìm ý tưởng tốt nhất đó chính là cuộc sống của chính bạn, những điều vẫn diễn ra hằng ngày, những thứ mà chúng ta đôi khi vô tình bật ra những câu hỏi:
– Sao hôm nay xe đông thế nhỉ? (Cuối tuần hay có sự kiện gì?)
– Trời nắng thế này có bị cháy da không? (Cường độ và thời gian là bao nhiêu?)
…
Đối với mình và đồng nghiệp cuộc sống gắn bó với bệnh viện và phòng khám thì những câu hỏi sẽ có phần thiên về chuyên môn hơn như:
– Bệnh nhân dùng thuốc này thì bao lâu khỏi nhỉ?
– Bệnh nhân ngồi chờ khám bệnh có lâu quá không ta?
Từ những câu hỏi này ta dần đi tìm câu trả lời và những ý tưởng sơ khai nhất dần được hình thành.
2. Ý tưởng nghiên cứu từ chuyên môn nghề nghiệp
Tiếp theo ý trên nhưng không chỉ xuất phát từ những câu hỏi tầm phào, mà đã dần có sự quan tâm nhất định trên cơ sở chuyên môn của bản thân. Những đề tài chất lượng nhất thường đến từ sự hiểu biết thực sự của bản thân, việc của mình là đặt ra những câu hỏi đủ sâu để thu hẹp phạm vi ý tưởng. Ví dụ:
– Q: Bạn chuyên ngành nào?
– A: Mình chuyên ngành Y học Dự phòng
– Q: Chuyên ngành này có những mảng lớn nào?
– A: Dịch tễ học, Sức khoẻ nghề nghiệp, An toàn vệ sinh thực phẩm, Tiêm chủng, Quản lý Y tế,…
– Q: Bạn quan tâm/yêu thích/ hiểu biết sâu về mảng nào?
– A: Quản lý Y tế
– Q: Trong quản lý y tế có những thành phần nào nổi cộm?
– A: Kinh tế Y tế, Quản lý trang thiết bị vật tư, Quản lý con người, Quản lý hệ thống thông tin bệnh viện,…
Cứ tiếp tục những câu hỏi như vậy, ta dần đi sâu vào lĩnh vực của mình, những vấn đề mình biết, những vấn đề gặp bất cập mà chưa có lời giải, từ đó phát kiến ra những ý tưởng nghiên cứu.
3. Phá bỏ rào cản của người khác
Trong nhiều nghiên cứu, đặc biệt các nghiên cứu nước ngoài thường có phần “Hạn chế nghiên cứu”, đây là phần mà tác giả tự nhận xét về đề tài của mình, là gợi ý quan trọng cho những đề tài tiếp theo, vậy nên khi đọc nghiên cứu của người khác đừng chỉ quan tâm kết quả mà hãy quan tâm cả hạn chế của họ để từ đó khai thác và trả lời cho phần hạn chế đó.
4. Đi ngược – nghiên cứu từ những gì đang có
Một kiểu nghiên cứu có phần hơi ngược đời đó là đi từ những gì đang có. Các bạn trong các đơn vị hàng năm đều có những số liệu được thống kê ví dụ như: Ca bệnh, cách điều trị, thời gian điều trị, kết quả điều trị của bệnh nhân, thuốc đã sử dụng,… Từ những dữ liệu đang có, ta nhận thấy có điều cần nghiên cứu, kiểu như: “Hình như dùng thuốc X bệnh nhân giảm thời gian nằm viện thì phải” từ đó đem vào phân tích và trả lời câu hỏi của chính mình.
Thứ ba, Đi sâu vào ý tưởng
Ý tưởng sơ bộ đã có rồi nhưng làm gì với những ý tưởng đấy bây giờ? Và đây là cách mình đào sâu và tiếp cận ý tưởng:
– Đi tìm/phân tích cái mới: Bệnh này có yếu tố gây bệnh mới không? Có cách điều trị mới không? Có đối tượng nào khu vực địa lý nào chưa được nghiên cứu không? Các bạn nên hiểu rộng chữ MỚI, đôi khi không cần mới hoàn toàn, mới đến tầm thế giới, mà với những người vừa bắt đầu hãy cứ tìm cái mới với mình và với đồng nghiệp những người xung quanh mình cái đã.
– Tìm cái mới trong cái cũ: Hiện tại có những cách làm/ phương pháp điều trị “cũ” nào? Cách làm này đã được đánh giá hiệu quả chưa? Hay có nhiều cách làm nhưng đã biết cách nào tốt hơn không? Nếu tốt hơn thì theo nghĩa nào? Bệnh nhân giảm thời gian điều trị hay tiết kiệm hơn về chi phí cho Bệnh nhân hay ít tốn vật tư hơn cho Bệnh viện?
– Tham khảo nghiên cứu của người khác: Quan điểm của mình dành cho những bạn “mới làm nghiên cứu”, hiếm khi nào chúng ta có một ý tưởng mới hoàn toàn, đa phần những gì chúng ta nghĩ đã có người đề cập rồi, chỉ có điều họ có thể khác đôi chút về đối tượng, khu vực địa lý hay phương pháp tiếp cận thôi, nên không tội gì chúng ta phải mò mẫm trong bóng tối cả, cứ lên Google và tìm những đề tài tương tự để tham khảo, từ đó có thêm kiến thức và nâng cấp ý tưởng của mình.
Cuối cùng, chốt ý tưởng nghiên cứu
Đi từ dễ đến khó như trên mục tiêu cuối cùng là phải chốt được ý tưởng nghiên cứu. Các bạn hãy đọc lại phần 1 xem ý tưởng đã thoả mãn 4 điều cho một ý tưởng nghiên cứu tốt chưa? Nếu chưa còn thiếu điểm nào? Hãy sửa đổi, bổ sung cho nó. Nếu không tìm được cách sửa hoặc sửa rồi mà vẫn thấy sai sai, hãy tìm đến những đồng nghiệp những anh chị và nếu có là cố vấn trong lĩnh vực của mình để họ giúp đỡ, hoàn thiện và thậm chí vẽ luôn cho mình hướng đi gợi ý.
Trên đây là chia sẻ của mình về việc đi tìm ý tưởng nghiên cứu, hi vọng nó sẽ giúp ích cho các bạn. Để tìm thêm những bài viết, hướng dẫn của mình hãy tìm từ khoá @drsonghieu ở mọi nơi. Chúc các bạn thành công.
