Đầu tiên, như thế nào là một ý tưởng nghiên cứu tốt?

Một ý tưởng nghiên cứu tốt theo mình đảm bảo những tiêu chí sau:

• Nghiên cứu phải có khả năng thực hiện được (Khả thi về nguồn lực và thời gian)
• Nghiên cứu phải dựa trên nền tảng khoa học (Tính khoa học)
• Nghiên cứu phải đóng góp vào nền tri thức chung: Tìm ra cái mới hoặc tìm được cái mới trong cái cũ (Tính mới)
• Nghiên cứu có thể ứng dụng hoặc làm tiền đề cho những nghiên cứu tiếp theo. (Tính ứng dụng)

Thứ hai, những nguồn tìm ý tưởng nghiên cứu

1. Cuộc sống quanh ta

Về bản chất, nghiên cứu khoa học là tìm ra những điều mới trong cuộc sống này, vì vậy nơi tìm ý tưởng tốt nhất đó chính là cuộc sống của chính bạn, những điều vẫn diễn ra hằng ngày, những thứ mà chúng ta đôi khi vô tình bật ra những câu hỏi:

– Sao hôm nay xe đông thế nhỉ? (Cuối tuần hay có sự kiện gì?)

– Trời nắng thế này có bị cháy da không? (Cường độ và thời gian là bao nhiêu?)

…

Đối với mình và đồng nghiệp cuộc sống gắn bó với bệnh viện và phòng khám thì những câu hỏi sẽ có phần thiên về chuyên môn hơn như:

– Bệnh nhân dùng thuốc này thì bao lâu khỏi nhỉ?

– Bệnh nhân ngồi chờ khám bệnh có lâu quá không ta?

Từ những câu hỏi này ta dần đi tìm câu trả lời và những ý tưởng sơ khai nhất dần được hình thành.

2. Ý tưởng nghiên cứu từ chuyên môn nghề nghiệp

Tiếp theo ý trên nhưng không chỉ xuất phát từ những câu hỏi tầm phào, mà đã dần có sự quan tâm nhất định trên cơ sở chuyên môn của bản thân. Những đề tài chất lượng nhất thường đến từ sự hiểu biết thực sự của bản thân, việc của mình là đặt ra những câu hỏi đủ sâu để thu hẹp phạm vi ý tưởng. Ví dụ:

– Q: Bạn chuyên ngành nào?

– A: Mình chuyên ngành Y học Dự phòng

– Q: Chuyên ngành này có những mảng lớn nào?

– A: Dịch tễ học, Sức khoẻ nghề nghiệp, An toàn vệ sinh thực phẩm, Tiêm chủng, Quản lý Y tế,…

– Q: Bạn quan tâm/yêu thích/ hiểu biết sâu về mảng nào?

– A: Quản lý Y tế

– Q: Trong quản lý y tế có những thành phần nào nổi cộm?

– A: Kinh tế Y tế, Quản lý trang thiết bị vật tư, Quản lý con người, Quản lý hệ thống thông tin bệnh viện,…

Cứ tiếp tục những câu hỏi như vậy, ta dần đi sâu vào lĩnh vực của mình, những vấn đề mình biết, những vấn đề gặp bất cập mà chưa có lời giải, từ đó phát kiến ra những ý tưởng nghiên cứu.

3. Phá bỏ rào cản của người khác

Trong nhiều nghiên cứu, đặc biệt các nghiên cứu nước ngoài thường có phần “Hạn chế nghiên cứu”, đây là phần mà tác giả tự nhận xét về đề tài của mình, là gợi ý quan trọng cho những đề tài tiếp theo, vậy nên khi đọc nghiên cứu của người khác đừng chỉ quan tâm kết quả mà hãy quan tâm cả hạn chế của họ để từ đó khai thác và trả lời cho phần hạn chế đó.

4. Đi ngược – nghiên cứu từ những gì đang có

Một kiểu nghiên cứu có phần hơi ngược đời đó là đi từ những gì đang có. Các bạn trong các đơn vị hàng năm đều có những số liệu được thống kê ví dụ như: Ca bệnh, cách điều trị, thời gian điều trị, kết quả điều trị của bệnh nhân, thuốc đã sử dụng,… Từ những dữ liệu đang có, ta nhận thấy có điều cần nghiên cứu, kiểu như: “Hình như dùng thuốc X bệnh nhân giảm thời gian nằm viện thì phải” từ đó đem vào phân tích và trả lời câu hỏi của chính mình.

Thứ ba, Đi sâu vào ý tưởng

Ý tưởng sơ bộ đã có rồi nhưng làm gì với những ý tưởng đấy bây giờ? Và đây là cách mình đào sâu và tiếp cận ý tưởng:

– Đi tìm/phân tích cái mới: Bệnh này có yếu tố gây bệnh mới không? Có cách điều trị mới không? Có đối tượng nào khu vực địa lý nào chưa được nghiên cứu không? Các bạn nên hiểu rộng chữ MỚI, đôi khi không cần mới hoàn toàn, mới đến tầm thế giới, mà với những người vừa bắt đầu hãy cứ tìm cái mới với mình và với đồng nghiệp những người xung quanh mình cái đã.

– Tìm cái mới trong cái cũ: Hiện tại có những cách làm/ phương pháp điều trị “cũ” nào? Cách làm này đã được đánh giá hiệu quả chưa? Hay có nhiều cách làm nhưng đã biết cách nào tốt hơn không? Nếu tốt hơn thì theo nghĩa nào? Bệnh nhân giảm thời gian điều trị hay tiết kiệm hơn về chi phí cho Bệnh nhân hay ít tốn vật tư hơn cho Bệnh viện?

– Tham khảo nghiên cứu của người khác: Quan điểm của mình dành cho những bạn “mới làm nghiên cứu”, hiếm khi nào chúng ta có một ý tưởng mới hoàn toàn, đa phần những gì chúng ta nghĩ đã có người đề cập rồi, chỉ có điều họ có thể khác đôi chút về đối tượng, khu vực địa lý hay phương pháp tiếp cận thôi, nên không tội gì chúng ta phải mò mẫm trong bóng tối cả, cứ lên Google và tìm những đề tài tương tự để tham khảo, từ đó có thêm kiến thức và nâng cấp ý tưởng của mình.

Cuối cùng, chốt ý tưởng nghiên cứu

Đi từ dễ đến khó như trên mục tiêu cuối cùng là phải chốt được ý tưởng nghiên cứu. Các bạn hãy đọc lại phần 1 xem ý tưởng đã thoả mãn 4 điều cho một ý tưởng nghiên cứu tốt chưa? Nếu chưa còn thiếu điểm nào? Hãy sửa đổi, bổ sung cho nó. Nếu không tìm được cách sửa hoặc sửa rồi mà vẫn thấy sai sai, hãy tìm đến những đồng nghiệp những anh chị và nếu có là cố vấn trong lĩnh vực của mình để họ giúp đỡ, hoàn thiện và thậm chí vẽ luôn cho mình hướng đi gợi ý.

Trên đây là chia sẻ của mình về việc đi tìm ý tưởng nghiên cứu, hi vọng nó sẽ giúp ích cho các bạn. Để tìm thêm những bài viết, hướng dẫn của mình hãy tìm từ khoá @drsonghieu ở mọi nơi. Chúc các bạn thành công.

Đầu tiên và quan trọng nhất đó là hai chữ “Tâm thế” 

Mình không biết nếu là người khác khi hướng dẫn các bạn thì sẽ quan trọng điều gì nhất, nhưng với mình, không chỉ là thuyết trình, mà dù là đi làm việc hay đi hẹn hò thì tâm thế vẫn luôn là thứ được xem xét hàng đầu. Cụ thể với mình Tâm thế là vị trí của mình so với người đối diện.  

Hôm nay bạn sẽ nói với tư cách là gì?

Đây là câu hỏi mỗi khi mình chuẩn bị đứng lên và nói với bất kì ai. Các bạn biết tại sao nó quan trọng không? Vì, nó sẽ giúp các bạn biết bạn là ai và đồng thời loại bỏ những sự lăn tăn không cần thiết. Nếu như hôm nay bạn là sinh viên và bạn trả bài tập cho thầy cô, thì rõ ràng khó có thể nào bạn am hiểu hơn những người hướng dẫn mình được vì họ là những người đã học, đã nghiên cứu, đã tích lũy được vô vàn kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực của họ, đó là lý do họ là giảng viên. Vậy nên, chúng ta sẽ biết rằng chắc chắn thầy cô sẽ góp ý cho bài này, có thể sẽ là nội dung, có thể sẽ là kiến thức mở rộng hoặc đôi khi đơn giản là cách làm slide. Thành ra việc của mình là chú trọng đến phần quan trọng nhất và trình bày một cách logic nhất có thể sau đó thầy cô sẽ giúp mình hoàn thiện nó. 

Nhưng nếu với tâm thế là một giảng viên trình bày với sinh viên, thì thay vì chỉ soạn những phần nội dung chính, mình còn phải tìm kiếm những ví dụ thực tiễn, những câu chuyện dễ liên tưởng để sinh viên cảm thấy bài vở gần gũi, từ đó tiếp thu tích cực, thay vì cảm thấy lạ lẫm và lén bấm điện thoại trong giờ.  Và đương nhiên trình bày với các bạn chưa có kinh nghiệm bằng mình thì sự thoải mái cũng sẽ tốt hơn rất nhiều so với trình bày với một đội ngũ chuyên gia.

Thứ hai, xác định nỗi sợ của chính mình.

Với một tâm thế đúng mình tin rằng bạn đã thành công đến 50% trước khi cả buổi thuyết trình bắt đầu. Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn 50% nữa để giải quyết và vấn đề thứ hai mình muốn đề cập đó là xác định nỗi sợ của chính bạn. Nhiều bạn khi được hỏi “tại sao anh không thấy em lên thuyết trình bao giờ”  thì có nói với mình rằng bạn ấy sợ, nhưng khi mình hỏi sâu hơn là sợ cái gì thì một số bạn không biết, một số bạn thì xoay vòng vòng một chặp mới suy nghĩ ra một vấn đề gì đó để nói về nỗi sợ của mình.  Thế nhưng theo mình, việc xác định nỗi sợ thực sự hữu ích với tất cả mọi người. 

Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng

Khi mà bạn biết được bạn sợ điều gì, thì việc bạn đi tìm được cách loại bỏ nỗi sợ cũng dễ dàng hơn rất nhiều. 

Nếu bạn sợ đám đông, tips của mình dành cho bạn đó là đừng nhìn thẳng vào đám đông, hãy nhìn vào một điểm nào đó ở cuối khán phòng, có thể là cánh cửa, chân đèn hay gì đó tương tự thế. Điều này giúp bạn giảm chú ý về những người ngồi dưới, nhưng họ vẫn có cảm giác bạn đang nói với tất cả mọi người, bao gồm cả những người ở hàng ghế cuối cùng, nếu muốn tự nhiên hơn hãy đổi hướng sang nhìn ở cả hai góc nữa.

Nếu bạn sợ nói sai, hãy dành thời gian đủ nhiều trước khi bắt đầu để đứng trước gương, đám bạn, hoặc thú cưng của bạn và trình bày thử nhiều lần, nhiều đến mức không cần nhìn slide mà bạn vẫn có thể nói vanh vách. Sự nỗ lực sẽ chẳng bao giờ dư thừa, và thậm chí nếu bạn sai đôi chỗ, mọi người cũng không để ý đến mức như bạn nghĩ đâu.

Nếu bạn sợ giọng mình không hay, thì mình đã có một podcast dành cho các bạn muốn cải thiện giọng nói, các bạn có thể nghe thêm sau khi đọc hết blog này nhé.

Và nếu bạn còn nỗi sợ nào nữa, hãy cứ chia sẻ với mình biết đâu mình có cách giúp bạn.

Thứ ba, nắm rõ nội dung 

Đây là một lời nhắc nhở cho các bạn dù đã quen với việc thuyết trình hay chưa. Việc nắm rõ nội dung ảnh hưởng rất nhiều đến cách bạn trình bày, càng nắm rõ bao nhiêu bạn càng trình bày tốt bấy nhiêu, hơn nữa ngoài những nội dung bạn trình bày nếu bạn có được khán giả phản hồi thì xác suất cao là bạn vẫn trả lời được một cách thỏa đáng. Cá nhân mình từng lên sân khấu với niềm tin mình sẽ ứng phó được với mọi trường hợp xảy ra, tuy nhiên sau một lần bị vặn đến mức không thể hồi đáp thỏa đáng thì đây là một vấn đề quan trọng mà mình muốn các bạn lưu tâm.

Một vấn đề khác khi nhắc đến việc nắm rõ nội dung đó là kiểm soát được mình sẽ dành bao nhiêu thời gian để trình bày những phần trọng yếu hay thời gian cho phép của chương trình. Điều yêu cầu các bạn nắm rõ đến mức chọn lọc được những gì chắc chắn phải nói và những gì sẽ dành để mở rộng vấn đề. Tips của mình đó là khi thuyết trình thử mình sẽ bấm đồng hồ xem mình thực tế mất bao lâu để trình bày, và cân đối dựa trên thời gian đó, và nhớ rằng trên sân khấu luôn có vô vàn điều có thể xảy ra, việc mình kiểm soát được những gì mình nói sẽ cho mình những lợi thế nhất định.

Thứ tư, sức mạnh của ngôn từ

Có lẽ bạn phải thuyết trình, nói và viết một thời gian đủ nhiều các bạn mới thấm được câu “Sức mạnh của ngôn từ”. Chưa cần nói đến những ngôn ngữ xa lạ, chỉ cần tiếng Việt thôi là mình đã thấy rất muôn màu muôn vẻ rồi. Cùng một vấn đề, các bạn có thể dùng nhiều cách để trình bày và mỗi cách cho một ấn tượng khác nhau, ví dụ:

• Xin  kính chào quý thầy cô và các bạn, chào mừng các bạn đã đến với buổi thuyết trình ngày hôm nay.
• Chào mọi người, cảm ơn các bạn đã dành thời gian đến đây, hôm nay mình sẽ trao đổi với các bạn nội dung về “Bệnh tăng huyết áp”
• Kính thưa quý vị đại biểu, kính thưa quý vị khách quý, bệnh tăng huyết áp là một bệnh đang có tốc độ gia tăng nhanh nhất Thế giới với mỗi năm số người mắc mới lên đến hàng triệu người, vậy bệnh tăng huyết áp là gì, điều trị ra sao, xin mời quý vị cùng hướng lên sân khấu để đến theo dõi bài báo cáo ngày hôm nay của chúng tôi.

Với ba ví dụ trên các bạn cũng thấy mức độ trang trọng cũng như sự hấp dẫn là khác nhau cũng như phù hợp với những khung cảnh khác nhau, vì vậy bạn dùng từ sao cho đúng cho hay là cả một quá trình, không thể kì vọng vào sự thành công chỉ sau một lần bước lên sân khấu. Tuy nhiên nếu bạn là người mới bắt đầu mình cũng có một số tips dành cho bạn.

Các bạn đã từng nghe câu “Lời chào cao hơn mâm cỗ” chưa?

Bước lên sân khấu đừng bao giờ quên gửi một lời chào tới mọi người và cảm ơn khi phần của mình đã kết thúc, đó là nguyên tắc đầu tiên của mình dành cho các bạn. Dù bài các bạn có hay hay không sự lịch sự luôn là một điểm cộng trong mắt mọi người mà mình dễ dàng lấy được mà không hề tốn quá nhiều công sức.

Tiếp đến hãy tận dụng những từ nối, câu nối giữa những slide và  khi chuyển ý, ví dụ:

• Vâng, rõ ràng rằng bệnh tăng huyết áp mang lại những hậu quả vô cùng nghiêm trọng đến chúng ta, vậy chúng ta sẽ phải điều trị như thế nào?

Điều này sẽ giúp bài nói của các bạn được mượt mà và người nghe đánh giá cao sự nắm bài của các bạn từ đó có sự tin tưởng hơn vào người thuyết trình.

Thêm một ý nữa, khi nhận lời đóng góp hãy cảm ơn họ dù chưa biết có trả lời được hay không, đồng thời trả lời lại bằng những từ ít mang tính phản kháng ví dụ như “em nghĩ là”, “điều này có thể là” thay vì “tôi chắc chắn”, “tôi không” đi cùng với một thái độ thoải mái, tránh sự bảo thủ quá mức nhưng cũng tránh kiểu cợt nhà thiếu nghiêm túc

Thứ năm, sử dụng ngôn ngữ hình thể

Sẽ rất khó với những bạn mới khi chưa có kinh nghiệm nhưng vì mình đã đề cập tới nên mình cũng sẽ chia sẻ với các bạn một số tips để bạn làm quen dần:

• Với vị trí đứng, nếu được hãy đứng phía bên phải từ phía khán giả nhìn lên, vì con người đọc từ trái sang phải nên góc đứng này giúp mình dù có lỡ che mất một vài chữ khi di chuyển hay vận động thì khán giả vẫn suy luận được. 
• Với chuyển động tay, mức di chuyển thường xuyên và hữu ích nhất là tay nằm trong khoảng từ thắt lưng tới ngực, mức độ uyển chuyển hay dứt khoát phụ thuộc vào những gì bạn muốn đưa đến cho khán giả, ví dụ muốn thể hiện sự vội vã hoặc tức giận hay thể hiện một cách dứt khoát, nhanh chóng, nhưng nếu muốn đề cập đến một điều gì đó bình yên, nhẹ nhàng thì động tác cần chậm rãi hơn, biên độ cũng ngắn hơn.
• Với chuyện động chân, hãy bước lên xuống trái phải nhẹ nhàng trong suốt thời gian nói, nhưng với biên động nhỏ, con người ta bị thu hút với những thứ chuyển động thế nhưng tránh đi cả sân khấu dễ khiến khán giả chóng mặt và mất tập trung, chỉ sử dụng các bước dài khi muốn thể hiện điều gì đó vội vã.

Ngoài ra, tóc tai, trang phục cũng là những thứ  bạn nên chuẩn bị trước khi bắt đầu, điều này tốt cho cả bạn và cả ấn tượng của người xem. Có điều cái nó hơi cá nhân xíu nên mình chỉ lưu ý còn mỗi người sẽ có phong cách khác nhau ha.

Cuối cùng, trước khi bước lên sân khấu hãy hít một hơi thật sâu, và động viên mình “mọi thứ sẽ tốt đẹp thôi”, không có ai hiểu mình bằng chính mình và không có lời động viên nào tốt hơn lời động viên của chính mình. Dù đôi khi nổi sợ vẫn còn đó, sự tự tin vẫn còn thiếu đó nhưng hãy cứ làm đi, chỉ có làm mới khiến bạn đối mặt và xóa đi nỗi sợ trong mình.

Cảm ơn các bạn đã đọc hết bài viết này, hi vọng nó sẽ có ích với các bạn. Xin chào và hẹn gặp lại.

Gia Thanh Nguyen

• ¹Melbourne School of Population and Global Health, The University of Melbourne, Melbourne, VIC, Australia
• ²Faculty of Public Health, Hue University of Medicine and Pharmacy, Hue University, Hue, Vietnam
• ³Faculty of Medicine, Duy Tan University, Da Nang, Vietnam
• ⁴Department of General Administration, School of Medicine, Duy Tan University, Da Nang, Vietnam
• ⁵Department of Food, Life and Environmental Sciences, Yamagata University, Yamagata, Japan

ORIGINAL RESEARCH article

Journal: Front. Public Health, 24 September 2021
Sec. Environmental health and Exposome
https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.720006

Background: The amount of waste generated has been increasing over the years. Meanwhile, the capacity of solid waste management facilities (SWMFs) for waste disposal does not meet the needs, resulting in adverse consequences on the natural environment and health of residents living near these plants, which can significantly degrade their quality of life (QoL). This study aims to evaluate the QoL of residents living near an SWMF and the potential impacts it has on the residents.

Methods: A cross-sectional descriptive study was conducted involving 801 subjects, aged 18 and above, who live near the SWMF of Hue City, Vietnam. The QoL of the subjects was quantitatively assessed using the WHO QoL assessment scale (WHOQOL-BREF). The general, health, and environmental factors influencing QoL were identified using bivariate and multivariate logistic regression analyses.

Results: About 22.6% of the subjects had a good QoL. In particular, the proportions for good psychological health (6.9%) and environment (13.6%) were low, indicating an influence of the SWMF. Significant factors that degraded the QoL of residents were less education defined by not graduating from high school (odds ratio, OR = 2.78; 95% CI = 1.09–7.06), poor health status (OR = 2.50; 95% CI: 1.56–4.01), dissatisfaction with water quality (OR = 2.41; 95% CI: 1.10–5.25), and unacceptance of the SWMF presence (OR = 1.70; 95% CI: 1.11–2.60). Moreover, subjects living within 2 km of the plant had dermatological diseases and digestive disorders more frequently than those who lived away from the plant. They also reported more complaints regarding water, air, and soil quality, which were likely due to the operation of the SWMF.

Conclusions: Burying and disposing of solid waste at the SWMF might lead to the degradation of the surrounding water and soil environments, and its collection and transportation are considered to cause odor and dust. The efforts of responsible authorities to strictly supervise and inspect these activities at the SWMF are essential, not only to protect the surrounding environment but also to improve the QoL of those who live nearby these plants.

Một chuyện dạo gần đây, khi đi làm đã được một thời gian, mình mớ dần khẳng định được đó là việc một người “giỏi” trông như thế nào và một người “dở” ra làm sao. Cái sự giỏi nó không phụ thuộc vào bằng cấp, chức vụ của người đó mà nó thể hiện cách họ tư duy có khoa học hay không?

Tư duy khoa học, theo mình là cách một người suy nghĩ và giải quyết một cách logic, có thứ tự và lý do rõ ràng. Người có Tư duy khoa học không làm việc rập khuôn theo nguyên tắc nào đó, cũng không phải là thích làm gì thì làm, thường thì họ sẽ là những người áp dụng “linh hoạt” cái nguyên tắc và ứng phó với sự thay đổi của công việc. Việc này giúp họ không vi phạm quy định, quy tắc nhưng vẫn xử lý công việc trôi chảy trong phạm vi cho phép, họ hạn chế được việc phải chạy vòng vòng, hỏi đi hỏi lại, và gần như khi đã làm thì họ nắm được kết quả đến 80-90%.

Ngược lại, với những người Tư duy thiếu khoa học, khi mình làm việc cùng mình cảm thấy rất phiền phức, không phải công việc đó họ không làm được nhưng vì nó không đi theo một sự logic, cũng thiếu sự ứng biến nên khi thì làm các bộ phận liên quan nổi điên, khi thì cứ phải hỏi đi hỏi lại, “xin phép” các sếp liên tục, khiến các sếp nổi cục luôn với cả bộ phận. Thậm chí công việc đấy dù đã lặp đi lặp lại nhiều lần nó vẫn không trôi chảy được.

Lấy đơn cử một ví dụ, công việc hiện tại của mình liên quan nhiều đến Tổ chức Nhân sự, lâu lâu sẽ có các đợt tập huấn, hội nghị và bộ phận của mình sẽ phải setup hết tất cả mọi thứ. Những buổi tập huấn nhỏ thì đôi khi sao cũng được, nhưng với những chương trình lớn thì khối lượng công việc vô cùng nhiều, nếu không “Tư duy khoa học” thì khó mà suôn sẻ công việc được. Và đây là các bước mình đã làm:

1. Đặt câu hỏi – Mình phải làm gì?

Tất cả các nội dung “phải làm” phải được liệt kê, không được quá chung chung, cũng không cần quá chi tiết nhưng phải đủ để mình có hướng giải quyết. Trong trường hợp này câu trả lời có thể là:

• Xem xét nội dung chương trình
• Sắp xếp thời gian địa điểm
• Sắp xếp diễn giả/khách mời
• Sắp xếp nhân viên

….

2. Đặt câu hỏi – Mình phải làm thế nào?

Công việc này mình đã từng làm chưa, nếu làm rồi thì lần trước có biến cố gì cần rút kinh nghiệm không? Nếu công việc mình chưa từng làm thì ai có kinh nghiệm có thể chỉ mình không? Nếu không thì ở bước này chúng ta mới phải chi tiết hóa thực sự nhưng câu trả lời phía trên.

Tại sao không chi tiết hóa ngay bước đầu? Để tránh việc bạn quá tập trung vào cái vi mô mà bỏ quên cái vĩ mô.

Một điều tuyệt đối cấm kỵ nữa khi làm việc đó là làm đến việc nào mới hỏi việc đấy, vì nhiều công việc rất tốn thời gian và nếu cứ chờ cái này xong mới làm cái khác thì sẽ nhiều khoảng thời gian chết. Việc kéo dài thời gian vừa làm chậm tiến độ vừa làm team rất mệt mỏi.

3. Đặt câu hỏi – Ai làm?

Bộ phận nào/ ai là người phụ trách, việc trả lời câu hỏi này giúp bạn không phải rối khi công việc nhiều, đôi khi chúng ta sẽ chủ quan vì “dễ mà” nhưng đến khi quá tải bạn mới thực sự thấy nó quan trọng. Kiểu như bên mình thì mời khách sẽ do Văn phòng làm, điều động nhân viên thì do Phòng Tổ chức làm, Chi quỹ thì Sếp kí, Kế hoạch tài chính giải ngân,… Phối hợp với vấn đề 2 ở trên biết làm như thế nào và ai làm mọi thứ sẽ rất nhanh chóng, không phải chờ đợi quá lâu để giải quyết một vấn đề.

4. Liệu có gì có thể bất thường xảy ra

Thường thì người có kinh nghiệm mới làm tốt được phần này nhưng điều đó không có nghĩa “newbie” không thể làm được, với Tư duy khoa họcchỉ cần thử đặt mình với những vai trò khác nhau bạn sẽ thấy có vấn đề cũng như cách giải quyết.

• Nếu mình làm diễn giả mà mic tự nhiên tắt thì phải làm sao nhỉ à Bộ phận kỹ thuật phải luôn chuẩn bị trước ít nhất 2 micro đầy pin.
• Nếu đến ngày mà trời mưa thì sao nhỉ à Luôn chuẩn bị hội trường dự phòng.
• ….

Lưu ý rằng mình chỉ quan tâm đến những vấn đề “lớn” và xác suất xảy ra cao nhất, còn những thứ “hiếm” kiểu “Lỡ có 1 quả tên lửa rời trúng thì mình nên làm gì nhỉ” thì …. thôi. Hãy nhớ rằng mình đang Tư duy Khoa học để giải quyết vấn đề, chứ không phải chuẩn bị kịch bản cho một bộ phim giả tưởng nào đó.

Trên đây là một ví dụ khá cơ bản và hoàn chỉnh – theo mình –  để các bạn làm quen với Tư duy Khoa học trong công việc. Còn nếu bạn muốn xem các đồng nghiệp của mình có Tư duy Khoa học hay không thì chỉ cần từ 2 câu đầu tiên bạn đã gần như biết được kết quả rồi. Nếu họ suy nghĩ không tới nơi tới chốn, chỉ tập trung ở một số thứ một cách ngẫu nhiên thì đó là những biểu hiện của sự không khoa học. Như mình nói ở trên, họ vẫn có thể hoàn thành công việc được nhưng dễ gây rắc rối, vậy nên nếu để mọi thứ suôn sẻ hãy phân công những nhiệm vụ ít có khả năng gây rắc rối nhất hoặc điểm mạnh nhất/ quen việc nhất của họ để mình không phải vừa làm vừa giải quyết hậu quả.

Bài viết này mình nghĩ với nhiều bạn sẽ là “thừa” nếu công việc của bạn đang tiến triển tốt nhưng việc rèn luyện cho mình một Tư duy Khoa học không chỉ giúp bạn trong công việc mà còn cả trong cuộc sống. Viết thì nhiều nhưng thực ra khi các bạn đã quen, đã có kinh nghiệm bạn có thể đặt ra các câu hỏi và trả lời cho chúng một cách khoa học chỉ trong vài tích tắc. Từ đó tất cả các vấn đề của bạn được giải quyết một cách nhanh gọn, có thể đôi lúc không tối ưu nhưng chắc chắn sẽ ít sai lầm.

Một lần nữa kết quả của Tư duy Khoa học (loại rèn luyện) không đến từ ngày 1 ngày 2 nên để bản thân mình cải thiện hơn các bạn sẽ phải kiên trì, và chắc chắn kết quả sẽ rất tuyệt vời. Hãy thử xem sao nhé.

Ayo! Lại là mình đây!

Hôm trước mình đã chia sẻ cách chọn sách cũng như việc luyện tập thói quen đọc sách, một trong những hướng tốt nhất để cải thiện kỹ năng viết, hôm nay mình sẽ nói nốt những phần còn lại.

ĐI NHIỀU HƠN MỘT CHÚT

Mình không khuyên các bạn là “Xách balo lên và đi” “Quẳng gánh băng đồng bước ra thế giới” chỉ để một mục tiêu duy nhất là nâng cao khả năng viết. Đơn giản là hãy cho mình được bước ra ngoài cái suy nghĩ hiện tại.

Buổi sáng thay vì ăn sáng một mình hãy rủ thêm một người bạn xem sao? 5h chiều cuối tuần mình chạy bộ xem khác mấy ngày khác thế nào? Được thì cùng đám bạn đi Hội An, Đà Nẵng thưởng thức ẩm thực một ngày, trò chuyện với một vài người lạ,…

Nhiều khi cảm hứng và chất liệu viết bài của mình xuất phát từ những chuyến đi đó, những người càng lạ, càng có nhiều thứ mà mình không biết. Chúng ta không thể tự đi thì hãy đi thông qua những lời kể của họ.

ĐẶT BÚT XUỐNG VÀ VIẾT

Chính xác thì, bạn không thể biết được trình độ của mình đến đâu nếu không show nó ra. Để cải thiện kỹ năng viết yêu cầu bạn phải viết nhiều hơn. Khi viết, vốn từ, ngữ pháp của mình nó mới chảy ra được, cứ đọc hoài, tiếp thu hoài mà không viết nó ở yên một chỗ lâu ngày đóng rong, đóng rêu như ao tù nước đọng vậy đó.

Đầu tiên, hãy viết cho bản thân trước, có thể là nhật kí nếu bạn siêng, lười hơn thì chỉ viết những câu chuyện ấn tượng với bản thân mà thôi. Như mình, mình không viết nhật kí nhưng mỗi lần đi các chương trình lớn như I COMMIT, hay Diễn Đàn đối thoại mình đều có một quyển sổ nhỏ ghi lại, đi với ai, ở đâu, làm gì, cảm xúc lúc ấy như thế nào ….

Việc viết không bị kiểm soát bởi những nguyên tắc giúp mình thoải mái hơn rất nhiều.

Một cách khác mà mình nghĩ cũng giúp ích cho được phần nào đó là: Viết tất cả những gì mình nghĩ. Đây là một cách giải tỏa stress mình học được ở Thái Hải nhưng cũng là cách để mình bay hết con chữ của mình ra ngoài.

Về nguyên tắc của hoạt động này đó là: Chọn một không gian mình yêu thích, yên tính cũng được, ồn ào cũng được miễn sao mình có thể để tâm hồn vẩn vơ ở bất cứ nơi đâu là được. Sau đó 1 cuốn số – 1 cây bút viết tất cả những gì mình nghĩ. Bao gồm cả những ý kiểu: Đoạn này mình viết gì đây ta, à, ừm, ngủ ghê,….hay thậm chí là các câu vô nghĩa. Bất cứ điều gì mà nó chạy trong não bạn khi ấy.

Thời gian mình dành cho việc này khoảng 5-10p mỗi lúc thích. Và tin mình đi, bạn sẽ có một câu chuyện rất thú vị về suy nghĩ của mình khi đọc lại đấy.

Một công cụ khác để viết mà các bạn có lẽ bây giờ cũng hay dùng đó là: STT và Story của mạng xã hội. Có điều ở đây các bạn dễ bị đánh giá hơn, các bạn phải đối mặt với những phán xét của cư dân ảo. Thành ra, chỉ viết trên mạng xã hội khi bạn thực sự sẵn sàng nếu không muốn bị stress bởi chính những comment vô tội vạ trên ấy.

LÊN DÀN Ý LÚC BẮT ĐẦU

Đây có thể nói là một lỗi sai super cơ bản của mình hồi cấp 3, một trong những nguyên nhân mình nghĩ rằng dẫn tới việc thấp điểm của mình.

Mình viết từng đoạn đọc vào thì cũng ổn đó nhưng mà khi ghép tất cả lại nó chẳng ra thể thống gì cả, nguyên do là mình chẳng định hình nó lúc đầu nên viết đến đâu thì viết, 120p không thể đủ để viết xong rồi chép lại cho theo mô típ được.

Hiện tại, khi mình viết 2 phần của Kỹ năng Viết này mình phải định hình trước mình sẽ viết kinh nghiệm nào, cái nào dài cái nào ngắn ra sao, cái nào là gốc cái nào là phụ. Thế mới định hình là viết bao nhiêu phần, 2 cái nào thì cùng phần với nhau.

ĐỌC LẠI BÀI KHI KẾT THÚC

Hồi trước, mình dành tầm 15p cuối buổi viết văn để đọc bài nhưng chủ yếu là để chỉnh lại mấy chữ mà mình xấu quá, không đọc ra chứ không phải để thay đổi, thêm thắt vì theo mình “gạch vào xấu bài”.

Đến thời điểm hiện tại việc đọc lại bài giúp mình hoàn thiện nhiều hơn, đặc biệt là khi không giới hạn về thời gian, Cụ thể thì ngoài lỗi chính tả mình còn phát hiện được thêm: Lặp từ, lặp ý, thiếu ý, câu cú lủng củng, dùng quá nhiều một từ nào đó hoặc không thống nhất cách gọi của một thứ trong một bài viết…

Và đương nhiên rồi, những bài viết mình chau chuốt như thế luôn có một lượng view cao hơn, hiện tại thì không nhiều lắm nhưng đủ làm mình khả quan.

THEO DÕI NHƯNG TRANG/CÁ NHÂN HAY VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

Cái này nó na ná như việc đọc sách vậy, đọc những luận điểm của họ để làm mới luận điểm của mình.

Cái quan trọng là đừng để họ thuyết phục mình tin hẳn vào 100% suy nghĩ của họ, như thế thì chỉ là mình đi copy lại thôi, chẳng có gì mới mẻ cả.

Các trang xã hội các bạn cũng phải lựa mà đọc, đọc xong phải kiểm chứng lại nếu không muốn bị chê cười.

Giống kiểu cách đây vài năm mình post một bài: “Cập nhật mới abcxyz..” sau khi thấy nó trên facebook, một chặp sau bạn mình gửi link bảo cái này có được 4 năm trước rồi. Có chút nhục nhẹ.

VAI TRÒ CỦA NHỮNG NGƯỜI XUNG QUANH.

Theo mình thấy thì đa phần chúng ta đều sợ hai chữ “Phê bình”, đồng thời xung quanh lại quá nhiều kẻ săm soi, đùa cợt quá mức thành ra đôi khi chúng ta phải thể hiện sự phòng thủ (hoặc bảo thủ), không muốn nghe những góp ý.

Tuy nhiên, việc nhận góp ý là việc hết sức cần thiết để tăng level, vì mình đâu viết chỉ để tự sướng phải không? Ôm một mình và tự khen hay khác nào ếch ngồi đáy giếng? Thế thì tăng kỹ năng viết để làm gì? Phải không!?

Một típ nhỏ đó là hãy coi trong tất cả các comment, tuy nhiên hãy lọc ra những comment nhận xét chân thành với mình, thậm chí là góp ý câu chữ để mình thay đổi. Còn mấy đứa mà vô comment 1 câu kiểu “dở quá, không ai đọc đâu” thì mình có thể nhẹ nhàng bỏ qua hoặc “Cảm ơn bạn, mình sẽ rút kinh nghiệm” thế là đủ.

Nếu bạn có quen những cây viết khác, đừng ngần ngại trau dồi, nhờ họ chỉ điểm. Kinh nghiệm là một thứ đáng quý không phải ai cũng có được đâu.

KẾT.

Việc kỹ năng viết của bạn lên được bao nhiêu cũng giống như những kỹ năng khác, cần sự nổ lực. Đừng bao giờ há miệng chờ sung, lâu lâu viết một bài và kì vọng nó hay xuất chúng. Xác suất để điều đó xảy ra mình nghĩ không nhiều đâu.

Thiên tài là kết quả quả của 1% may mắn và 99% nỗ lực.

Bạn nhé!

Bấm LIKE và nhấn SEE FIRST để nhận được thông báo khi mình có bài mới tại ĐÂY.